Xây dựng những thói quen giúp cuộc sống, tương lai tốt hơn mỗi ngày (Phần 5)

V – Tự giác học tập, nắm giữ thành công trong tay

Harvard cho rằng: “Trong xã hội hiện đại, khả năng tự giải quyết vấn đề, tự làm chủ bản thân mình chính là nền tảng vững chắc để giúp ta đứng vững trong xã hội.”

Là một cá thể trong xã hội, nếu như chuyện gì cũng dựa dẫm vào người khác, mất đi tính độc lập, thì chúng ta sẽ không chỉ bị người khác coi thường mà còn luôn ở trong trạng thái bị động, mất đi khả năng làm chủ bản thân, từ đó rất khó làm được việc lớn. 

  • Ví dụ Harvard 

Đới Thành Hân sinh ra ở Trung Quốc nhưng ngay từ khi còn nhỏ đã theo gia đình sang định cư tại Mĩ. Nhờ có sự nỗ lực của bản thân và sự giáo dục của cha mẹ, cô đã thi đỗ vào trường Đại học Harvard.

Năm học cấp hai, cô đã đạt được thành tích học tập vô cùng xuất sắc với học bổng ưu tú dành cho khóa học AP (Advanced Placement), học bổng khoa học trung học của chính phủ New Jersey, học bổng của Johnson & Johnson toàn nước Mĩ.

Năm 2008 và 2009, cô đã lọt vào vòng chung kết Olympic sinh học… Cuối cùng cô đã tốt nghiệp phổ thông trung học với thành tích GPA đạt điểm tuyệt đối và đã được nhận vào trường đại học Harvard.

Đới Thành Hân cho biết, vì hầu hết học sinh ứng tuyển vào các trường đại học danh tiếng đều có thành tích học tập rất cao, nên ngoài thành tích học tập ra, họ còn rất coi trọng năng lực lãnh đạo, sáng tạo của sinh viên trong các hoạt động ngoại khóa cũng như tinh thần tự giác học tập, nghiên cứu.

“Khi còn học phổ thông, tôi đã tham gia rất nhiều câu lạc bộ, đồng thời khá chú trọng bồi dưỡng khả năng lãnh đạo của bản thân”. Đới Thành Hân còn cho hay, câu lạc bộ thường tổ chức một số hoạt động như: tổ chức mô phỏng diễn thuyết, hoạt động quyên góp…, chính những hoạt động này đã rèn luyện cho cô khả năng lãnh đạo tuyệt vời.

Hầu hết trẻ con ở Mĩ thường không thích các hoạt động đơn lẻ, nhàm chán mà chúng hay tham gia các hoạt động mang tính tương tác, các hoạt động thể dục thể thao như: bóng đá, bóng rổ, bóng chày…

Đới Thành Hân cho rằng, trẻ con Trung Quốc không quen tham gia các hoạt động đoàn thể có lẽ là do cha mẹ chỉ quan tâm tới thành tích học tập chứ không chú trọng lắm đến các hoạt động thể dục thể thao hay các hoạt động ngoại khóa…

Nên để trẻ tự giác học tậpCha mẹ các nước phương Đông thường bắt ép con học hơn là tự giác.

Có rất nhiều người đã hỏi cha mẹ của Hân về thành tích xuất sắc của cô: “Có phải anh chị thường xuyên đôn đốc bé học hành?”, cha mẹ cô nói: “Về cơ bản, cháu không cần đốc thúc gì cả, thành tích từ nhỏ đều khá tốt, chúng tôi chỉ hướng dẫn cháu tự giác học tập chứ không theo sát thái quá”.

Mẹ cô cho rằng: Thói quen tự giác học tập vô cùng quan trọng. Cha mẹ của Hân không bắt con dành quá nhiều thời gian vào việc học thêm, họ luôn nhấn mạnh thói quen tự giác đọc sách của con. Ngoài ra, đôi khi cha mẹ còn chuẩn bị cho con một số tài liệu sách báo, giúp con tiếp thu được nhiều kiến thức hơn nữa.

Chính nhờ có sự nỗ lực của bản thân và sự dạy dỗ của cha mẹ mà Đới Thành Hân đã thi đỗ và Harvard – nơi rất khuyến khích sinh viên có khả năng tự giác học tập cao. 

  • Bài học Harvard 

Hình thành cho bé thói quen tự giác học tập là điều hết sức cần thiết và đòi hỏi sự nỗ lực của cả cha mẹ, thầy cô giáo và xã hội. Trong đó, sự ảnh hưởng của cha mẹ là trực tiếp và lâu dài nhất.    

1. Tạo dựng cho con một môi trường thích hợp

Môi trường học tập thoải mái rất quan trọng đối với bé, phòng học tập của bé nên có đủ ánh sáng, không khí thoáng mát, hơn nữa phải yên tĩnh, cách xa với thế giới ồn ào bên ngoài.

Nên chuẩn bị cho bé bàn ghế đặc trưng hợp với lứa tuổi, những dụng cụ học tập phục vụ cho việc học của bé. 

2. Niềm vui thành công là động lực học tập lớn nhất của bé

Cha mẹ nên để cho bé tự giác học tập, phương pháp quan trọng nhất chính là cho bé nếm vị ngọt của việc học, trải nghiệm niềm vui của thành công.

Điều mà cha mẹ hi vọng là được nhìn thấy con cái chăm chỉ học tập cả ngày, nhưng điều này đôi khi rất khó thực hiện, đã có rất nhiều bậc phụ huynh phàn nàn rằng: Bọn trẻ ngoài việc hoàn thành bài tập ra thì không bao giờ có ý thức đọc thêm sách, vì thế mà thành tích chỉ giậm chân tại chỗ.

Tạo niềm vui trong học tậpTạo niềm vui trong học tập cho con mỗi ngày.

Cha mẹ nên biết, điều quan trọng là phải để cho bé hiểu được thế nào là chủ động học tập, thế nào là niềm vui của tự giác khám phá, tìm tòi. Về lâu dài, bé sẽ tự hình thành cho mình thói quen chủ động trong học tập.

Ban đầu, cha mẹ chỉ cần bỏ chút công sức để giúp con vào nề nếp, giúp bé cảm nhận được niềm vui và thành công do tự giác học tập mang lại. Như thế vừa có thể củng cố niềm tin cho bé, vừa giúp bé yêu thích học tập, hình thành thói quen tự giác. 

3. Sự cổ vũ của cha mẹ là phương pháp kích thích tính tự giác học tập tốt nhất    

Sự cổ vũ, khen ngợi đúng lúc của cha mẹ cũng sẽ có tác dụng thúc đẩy sự hình thành thói quen tự giác của trẻ. Khi phát hiện hành vi tốt của bé, cha mẹ nên khen ngợi, cổ vũ bé, đồng thời khẳng định và củng cố hành vi ấy.

Nhiều bậc phụ huynh hay kêu ca với con rằng: “Việc đơn giản thế mà cũng không biết, chỉ chơi là giỏi”, như thế thì bé sẽ càng không thích học.

Khích lệ béĐôi khi, chỉ cần một vài câu nói khích lệ đã có thể khiến bé yêu thích học tập và hình thành thói quen tốt.

Nếu các bậc cha mẹ đều có thể phát hiện sở trường của con, không ngừng cổ vũ con, con nhất định sẽ yêu thích học tập, nỗ lực đạt được thành tích tốt. 

4. Cảm hứng là thầy giáo tốt nhất dạy trẻ tự giác học tập

Khi con có cảm hứng thì học tập cũng sẽ trở nên vui vẻ. Rất nhiều cha mẹ chỉ biết yêu cầu con học tập tốt nhưng lại không chú ý đến cảm nhận của bé, kết quả là khiến cho bé ghét học tập.

Người ta nói cổ vũ luôn luôn có tác dụng hơn là sự phê bình. Vì thế cha mẹ nên cố gắng phát hiện và khuyến khích sở thích của các bé. Một ngày nào đó, khi có được niềm tin và cảm giác thành công, bé sẽ càng vui vẻ, càng thích học.

Tạo cảm hứng cho béCảm hứng là điều quan trọng để bé tự giác học tập.

Cha mẹ nên giữ gìn và bảo vệ cảm hứng tự giác học tập của bé. Bởi vì cảm hứng là “thầy giáo” tốt nhất, chỉ cần có cảm hứng thì bé học gì cũng được, học gì cũng tốt. 

5. Thay đổi quan niệm giáo dục    

Cha mẹ là người thầy đầu tiên và cũng là người bạn suốt đời của con. Muốn bồi dưỡng khả năng tự giác học tập cho con thì đầu tiên cha mẹ nên làm một cuộc cách mạng trong chính quan niệm của mình, quan niệm ủng hộ chính là điều kiện tiên quyết.

Cha mẹ nên thay đổi quan niệm cho con đi học là để vào đại học, để tìm việc mà thay vào đó là những suy nghĩ giáo dục là để cho con trưởng thành và phát triển.

Vì thế, muốn dạy dỗ và giáo dục con cái, đầu tiên cha mẹ nên chú ý tiếp thu kinh nghiệm, nâng cao kiến thức, coi trọng hiện tại, hướng tới tương lai. Những hành động của cha mẹ sẽ ảnh hưởng một cách sâu sắc đến bé. Hiệu quả của lời nói đi đôi với hành động sẽ có hiệu quả rõ rệt hơn rất nhiều. 

6. Chỉ cho bé thấy tầm quan trọng của việc tự giác học tập

Điều cốt lõi của việc học tập một cách tự giác là làm nổi bật ý thức chủ động của bé trong học tập, tức là bồi dưỡng cùng lúc khả năng và kiến thức học tập cho trẻ, chú trọng đến tình cảm, thái độ và thói quen của con, giúp con nắm bắt được phương pháp học tập thích hợp nhất, đặt nền móng vững chắc cho sự nghiệp học tập lâu dài của bé.

Khi giáo dục cho con kĩ năng tự giác học tập, cha mẹ nhất định phải nói chuyện, tâm sự với bé nhiều hơn, kịp thời nắm bắt tình hình và đưa ra sự ủng hộ thích hợp cho bé. 

7. Bồi dưỡng quan niệm tự giác học tập cho trẻ

Tự giác là động cơ học tập đúng đắn, giúp bồi dưỡng cảm hứng, thái độ, tinh thần ham học hỏi cho trẻ. Trên con đường trưởng thành của trẻ, sự biểu dương bên ngoài và động lực của những phần thưởng dần dần ít đi, thay vào đó, chiếm chủ đạo là động cơ cảm hứng bên trong của mỗi người.

Bé không ngừng đạt được thành công nhờ có tinh thần tự giác học tập, chính những trải nghiệm thành công này lại là động lực lâu dài và ổn định thúc đẩy bé không ngừng học tập.

Bồi dưỡng quan niệm tự giác học tập Thành công của trẻ từ những tự giác hằng ngày trong học tập.

Mỗi con đường học tập, tìm tòi kiến thức đều phải do tự mình khám phá vì chỉ có như vậy thì ta mới có thể thực sự thấu hiểu, khắc cốt ghi tâm, dễ dàng nắm bắt quy luật, tính chất và mối liên hệ trong đó.

Trong quá trình bé tự giác học tập, cho dù có gây ra những sai sót gì, cha mẹ cũng nên rộng lượng tha thứ, cổ vũ bé dũng cảm tìm tòi, khám phá thực tiễn cuộc sống, cho dù là đạt được ít thành    công, ít sáng tạo cũng nên khích lệ và cổ vũ bé để bé có thể phát huy tính chủ động và sáng tạo một cách toàn diện. 

8. Vận dụng phương pháp hướng dẫn một cách có hiệu quả

Muốn hướng dẫn bé học cách tự giác học tập thì cha mẹ cần phải hiểu được quá trình cơ bản và quy luật hình thành của nó.

Lúc đầu, khi con mới học cách tự giác trong học tập, cha mẹ nên hỗ trợ, thường xuyên hướng dẫn và làm gương cho bé; sau khi con đã học được cách tự giác đó, cha mẹ nên dần dần để cho con tự chủ, không nên can thiệp quá sâu; khi bé đã thực sự có ý thức tự giác thì nên để bé hoàn toàn tự chủ trong học tập.

Hướng dẫn bé tự giác học tập chính là giúp bé có được trải nghiệm và động lực thực sự. Muốn nâng cao tính tự giác trong học tập cho bé thì cha mẹ nhất định phải làm cho bé có cảm hứng đối với học tập. Muốn nâng cao tính tự giác cho bé, đầu tiên cha mẹ nên cho bé trải nghiệm dư vị của thành công.

Có bé rất chăm chỉ học tập trong một thời gian dài nhưng cảm thấy không có tiến bộ nên đã dễ dàng từ bỏ, đơn giản là vì bé thiếu đi cảm giác thành công, do vậy bé mới không có cảm hứng học tập, thiếu đi tính chủ động. Cha mẹ nên cổ vũ bé nhiều hơn, đối với biểu hiện xuất sắc và thành tích tốt của bé, cha mẹ nên khen ngợi và tán thưởng nhiều hơn nữa để thúc đẩy tính tự giác học tập của bé.    

Phương pháp biểu dương có tác dụng nhất định đối với việc nâng cao tính tự giác của bé. Muốn bé tự giác, cha mẹ nên làm gương cho con, nên để cho con thấy niềm đam mê đọc sách, ham học hỏi của mình, đồng thời thể hiện mình là người không ngừng tự giác tự chủ trong học tập.

( Còn tiếp )

(..Xem tiếp TẠI ĐÂY)

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Scroll to Top