Xây dựng những thói quen giúp cuộc sống, tương lai tốt hơn mỗi ngày (Phần 2)

II – Con gái nên biết lắng nghe ý kiến của người khác 

Harvard cho rằng: Thành khẩn tiếp nhận những ý kiến phê bình của người khác sẽ giúp bạn tránh khỏi thất bại, đạt đến con đường thành công.

Con gái nên biết rằng: Trong cuộc sống, mỗi người trong chúng ta đều không thể tránh khỏi sai lầm, vấn đề cốt yếu là ta có thể tự chịu trách nhiệm với những hành vi của mình hay không.

Tuy nhiên trong thực tế, khi sự việc phát sinh, có rất nhiều người thường trốn tránh trách nhiệm, đổ lỗi cho người khác chỉ vì sự “sĩ diện” của bản thân hoặc một số lí do khác. Đương nhiên, cũng vì lí do đó mà họ đã    mất đi cơ hội của chính mình. 

  • Ví dụ Harvard 

Năm 2006, sau khi giành được học vị thạc sĩ trường Đại học Harvard, Lưu Tiểu Cương bắt đầu suy nghĩ đến vấn đề nên ở lại hay trở về nước.

Hội nghị thường niên của tổ chức phi chính phủ Trung Quốc được tổ chức tại trường Đại học Trung Sơn vào buổi chiều ngày 14 tháng 1 năm 2006, cũng chính là ngày mà Lưu Tiểu Cương trở về nước. Cô muốn đem tất cả kiến thức mà mình học được trở về để phục vụ đất nước.

Vừa xuống máy bay, cô đã đến ngay hội trường, đồng thời có bài phát biểu trước hội nghị. Trong quãng thời gian đó, Tiểu Cương đã làm công tác nghiên cứu tại trung tâm nghiên cứu xã hội và cộng đồng trường đại học Trung Sơn, tiếp xúc với rất nhiều tổ chức phi chính phủ, một vài tổ chức chỉ có khoảng hai đến ba người đều là những công nhân, nông dân đã không còn khả năng lao động.

“Tôi chỉ có thể giúp họ giải quyết một vài khó khăn trong thực tế, còn lại đều bất lực”. Thậm chí, cô không có cách nào để giao tiếp với họ: “Tôi cảm thấy những gì tôi nói họ đều không hiểu”.

Lúc Tiểu Cương trở về nước, giao tiếp với những tổ chức này quả thực gặp rất nhiều khó khăn, nhưng bây giờ thực sự đã không còn bất cứ trở ngại nào, khả năng thích ứng của cô cũng hơn hẳn những đồng nghiệp khác. Những đồng nghiệp của cô đều cho rằng, đó là nhờ có cách giáo dục của Harvard.

Havard giúp bạn hòa nhập nhanh chóngMôi trường Havard giúp Tiểu Cương có cách hòa nhập nhanh chóng.

Trong thời gian cộng tác với những tổ chức phi chính phủ này, Tiểu Cương càng ngày càng có cái nhìn sâu sắc hơn về quê hương của mình, dần dần cảm nhận được tinh thần, sức lực và sự ủng hộ mà quê hương dành cho mình.

Từ thiện là hành động cao đẹp thể hiện tình yêu thương bao la của con người, Tiểu Cương cho rằng, trong tim mỗi người đều có một giấc mơ khi làm từ thiện. Mặc dù cô không phải là người hay mộng tưởng nhưng trong lòng cô luôn có vẻ đẹp của lòng nhân ái.

Cô cho rằng thiết lập một chế độ tốt là một trong những con đường để xây dựng thế giới này tốt đẹp hơn, chế độ là phương pháp cơ bản để cải tạo xã hội, đây cũng chính là niềm tin để giúp cô tiến bước.

Theo Tiểu Cương, điều quan trọng nhất khi làm từ thiện là đầu tư về mặt tinh thần chứ không phải tiền bạc. Do vậy, mặc dù cô không dùng tiền để làm từ thiện nhưng cô đã mang hết cổ phần trong công ty chia đều cho nhân công, như vậy công ty hoạt động ngày càng tốt hơn.

Cô chỉ giữ lại cho mình chút cổ phần, mỗi năm nhận được một ít lợi nhuận để có cơ hội làm từ thiện. Sau nhiều năm học tập ở Harvard, Tiểu Cương đã trở thành người biết tiếp thu ý kiến của người khác, trở thành người làm từ thiện theo đúng nghĩa của nó. Cuối cùng, cô đã từ bỏ ước mơ kinh doanh để đến với công việc từ thiện, lấy từ thiện làm nghề nghiệp.

Tiểu Cương nói: “Từ thiện là một công việc bền bỉ, lâu dài, cần rất nhiều người chung tay thực hiện. Một người làm từ thiện giống như một chú đom đóm với ánh sáng yếu ớt, không thể chiếu sáng con đường phía trước, nhưng nếu biết cách tụ tập chúng lại thì sẽ có thể làm ấm cả thế giới.” 

  • Bài học Harvard 

Khi bị phê bình, rất nhiều người có thói quen “không phục”, hay thích tranh cãi. Thực ra không cần thiết là phải như vậy. Đương nhiên, nếu như bạn bị “oan”, bạn có thể tìm cơ hội thích hợp để chứng minh.

Nhưng cho dù đến cuối cũng vẫn không thể lấy lại được lí lẽ của mình, thì bạn cũng không nhất thiết vì thế mà ấm ức, càng không nên có thái độ không phục, thậm chí chán nản, bất mãn. Làm như thế chỉ khiến mọi việc xấu thêm, tạo khoảng cách với mọi người xung quanh, làm cho mối quan hệ ngày càng tồi tệ hơn.

Hiện nay, khi bị phê bình, một số trẻ thường có thái độ “lẩn tránh” hoặc “bỏ ngoài tai”. Có thể thấy, giúp bé học cách tiếp nhận ý kiến của người khác sẽ có tác dụng tích cực không chỉ với việc hoàn thiện nhân cách mà còn thúc đẩy sự thành công về mặt sự nghiệp sau này. Do vậy, những cha mẹ nên giúp con mình học cách tiếp thu ý kiến, phê bình của người khác. 

1. Giúp con học cách lắng nghe

Khi phê bình con, cha mẹ nên yêu cầu bé chú ý lắng nghe. Chỉ có như vậy thì con gái mới có thể hiểu được tâm ý của cha mẹ, biết được những lỗi lầm của mình, cuối cùng mới thực sự tiếp thu ý kiến phê bình.  

Bất luận ý kiến phê bình có khó nghe như thế nào thì cũng nên yêu cầu bé lắng nghe, vì chỉ có như vậy bé mới thực sự thấu hiểu được đạo lí ẩn chứa bên trong những lời phê bình đó, cuối cùng mới thực sự tiếp thu.

Dạy trẻ em biết lắng ngheDạy trẻ em biết lắng nghe để tiếp thu ý kiến phê bình.

Từ đó giúp bé dần dần hiểu được rằng: Nên chú ý lắng nghe những lời phê bình của người khác, đây không chỉ là một biểu hiện văn minh mà còn là phương pháp cần thiết để hoàn thiện bản thân. 

2. Khi dạy bảo con, không nên để con có thái độ kinh ngạc trước những lời phê bình

Giáo dục con nên lấy ủng hộ và biểu dương là cốt lõi, nhưng cũng không nên ngại khi đưa ra những lời phê bình. Khi phê bình, cha mẹ nên chú ý nhẹ nhàng bảo ban bé, phân tích cho bé hiểu đúng sai; đồng thời cũng phải chú ý biểu dương và khuyến khích bé nhiều hơn.

Ví dụ: Khi bé nói từ “uống nước” rất chuẩn, nhưng nói từ “ăn cơm” vẫn chưa rõ, mẹ có thể nói con: “Con nói vẫn chưa được chuẩn lắm, nói lại nào!” hoặc là “Cún con của mẹ hôm qua hăng hái tập đi thế mà, hôm nay làm sao vậy nhỉ?”

Cha mẹ sớm chú ý áp dụng linh hoạt các thức phê bình để giúp bé nhận thức được: Phê bình và khen ngợi luôn luôn song hành với nhau. Thực tế, những đứa trẻ thích ứng được với những lời phê bình của người khác ngay từ khi còn nhỏ thì lớn lên sẽ rất dễ thích nghi với cuộc sống xã hội, giữ vững được tâm lí cân bằng trước sự phê bình của người khác và có khả năng chịu đựng khó khăn, vượt qua thử thách.     

3. Tiếp thu phê bình từ tất cả mọi người

Không ít bé có thể lắng nghe và tiếp thu ý kiến phê bình của cha mẹ nhưng lại bỏ ngoài tai ý kiến đóng góp của bạn bè cùng trang lứa.

Lúc đó, cha mẹ nên khuyên bảo bé rằng, cho dù là bị người ít tuổi hơn phê bình, nhưng nếu thấy có lí thì cũng nên vui vẻ tiếp thu. Chỉ cần bé học được cách “vui vẻ” tiếp thu phê bình thì phê bình hoàn toàn có thể trở thành nguồn cổ vũ, động viên bé vươn lên, tiến bộ hơn. 

4. Khi bị phê bình, không nên nóng giận, cũng không nên bỏ qua

Cha mẹ nên khuyên bảo, dạy dỗ con tiếp thu những ý kiến phê bình hợp lí, thậm chí nên liệt kê ra những phương pháp thay đổi.

Rèn luyện cách ứng xửRèn luyện được cách cư xử bé sẽ thấu  hiểu được những lời phê bình chân thành của người khác.

Những kĩ năng của phương pháp giải quyết mà bé nên nắm vững gồm có: Không nên có thái độ không phục đối với những người phê bình, không nên “ăn miếng trả miếng”, không nên cường điệu hóa… Ngược lại nên bình tĩnh phân tích những khả năng hợp lí dựa trên cơ sở lắng nghe. 

5. Cho phép bé giải thích

Nếu phê bình không phù hợp với thực tế, thì cũng nên cho phép bé giải thích, vì nếu bé chỉ giả vờ tiếp thu phê bình nhưng trong lòng luôn ấm ức thì rất dễ dẫn đến những hậu quả xấu.

Cha mẹ nên giúp bé hiểu rằng, mục đích của việc giải thích hoàn toàn không phải là để trốn tránh trách nhiệm mà là để giữ tâm thái hòa hợp, thực sự cầu thị.    

6. Dạy con nói lời cảm ơn

Bất luận những người phê bình là ai, cha mẹ cũng nên nhắc bé phải cảm ơn chân thành. Đây không chỉ là hành động biểu đạt thành ý của bản thân mà còn có thể kéo gần khoảng cách giữa đôi bên. 

7. Giúp con so sánh

Sau khi con có được sự tiến bộ nhờ những ý kiến phê bình, cha mẹ nên làm phép so sánh, chỉ ra cho bé những tiến bộ mà bé đã đạt được. Những đứa trẻ thông minh sẽ tự hiểu và tiếp thu.

8. Giúp con học cách phê bình

Nhờ có việc tiếp thu sự phê bình của người khác, bé sẽ học được cách “phê bình như thế nào đó để đối phương thực sự tiếp thu”.

Cha mẹ có thể giúp bé tổng kết các thức phê bình: Tìm hiểu kĩ trước khi phê bình, ngữ khí uyển chuyển, từ ngữ văn minh, hợp lí, thái độ nhã nhặn, nên cho phép đối phương tranh luận…

Khi phê bình, cha mẹ cần khéo léo để không làm tổn thương đến lòng tự trọng của bé. Khi bé làm sai, cũng có thể là bé đã biết hối hận, lúc đó cha mẹ nên khen ngợi những mặt tốt của bé trước khi phê bình, sau đó chỉ ra những mặt chưa được và cần bé cố gắng hơn.

Biết cách phê bìnhBiết cách phê bình cũng là yếu tố để trẻ có thói quen tốt khi trưởng thành.

Ngược lại, nếu chỉ biết phê bình những sai lầm trước mắt mà phủ nhận những điểm tốt trước kia của con thì sẽ rất dễ làm tổn thương đến lòng tự tôn của bé, cũng sẽ khiến bé nảy sinh ác cảm với phê bình. Cha mẹ nên lấy biểu dương làm trọng, nhưng cũng nên dạy bé biết cách lắng nghe lời phê bình.

Sau khi biểu dương, nên chỉ ra những mặt chưa được, chưa tốt của con bằng ngữ khí ôn hòa, nhẹ nhàng. Như thế bé sẽ ý thức được rằng, phê bình và biểu dương luôn luôn song hành với nhau. Cha mẹ cũng nên bồi dưỡng cho bé thái độ đúng đắn đối với phê bình.

Nếu như phê bình không phù hợp với thực tế, cha mẹ nên cho bé được giải thích, điều này không đồng nghĩa với việc thoái thác trách nhiệm, mà phải đối mặt một cách thực sự cầu thị. 

(Còn tiếp…)

(… Xem tiếp TẠI ĐÂY)

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Scroll to Top