Điều gì khiến bàn ăn trở thành “đấu trường” giữa bé và bố mẹ (phần 1)

 

Phần này gồm: “Cha mẹ muốn quyết định cho con ăn bao nhiêu sẽ phát sinh vấn đề gì? Cha mẹ nếu để trẻ quyết định đem những món gì lên bàn ăn sẽ hình thành những thói xấu nào? Các bậc cha mẹ sẽ quyết định đem thức ăn gì lên bàn ăn. Con bạn nên tự quyết định là có ăn những thức ăn bạn chọn lựa không và ăn bao nhiêu.”

Nếu cha mẹ can thiệp vào chuyện này, sẽ vi phạm quy tắc khiến cho bữa ăn trở nên căng thẳng. Cha mẹ đang “chiến đấu”, trẻ cũng vậy.

Bạn không tin trẻ có thể tự điều tiết, một bản năng quan trọng và đơn giản, sẽ khiến trẻ mất đi sự tự tin, mất đi khả năng lắng nghe    tiếng nói bên trong mình.

Nếu cha mẹ can thiệp quá nhiều vào bữa ăn của trẻ “Con không thể ăn nhiều như thế!” Sai lầm nghiêm trọng mà cha mẹ mắc phải là từ chối cho con ăn uống. “Con không được ăn thêm nữa vì con quá mập”. Đó là một áp lực. 

I – Những câu chuyện thực tế về “đấu trường” trên bàn ăn của trẻ

Mẹ của bé Meilani, 4 tuổi đến xin tư vấn. Khi ăn, bé rất ít khi ngồi lên bàn, bé thường khóc quấy, có khi không chịu ăn gì cả. Sau hai bữa ăn chính, cô bé thường đòi ăn đồ ngọt.

Lúc đầu bé được đáp ứng yêu cầu, đến khi phát hiện thể trọng của Meilani tăng đến mức không mặc vừa quần nữa mẹ bé vội ngưng không cho con ăn đồ ngọt và bữa nhẹ nữa.

Thời gian sau đó, bà hốt hoảng khi hai lần bắt quả tang con gái dấu một gói bánh quy vào áo len ở trong siêu    thị. Meilani đã ăn cắp khi mới 4 tuổi! Chuyện này xảy ra rõ ràng là do người mẹ đã hạn chế quá mức đối với việc ăn uống và tạo ra áp lực cho con mình.

Chỉ sáng, trưa, và chiều mới được ăn chút ít, không có đồ ngọt và món lạnh. Yêu cầu này với cô bé là quá cao. Cô bé thực sự thèm ăn đồ ngọt, nên đã trộm ở siêu thị. Nếu chìu ý Meilani cho bé ăn đồ ngọt thoải mái cũng không phải là giải pháp tốt.

Cha mẹ bắt ép con cái trong chuyện ăn uốngCha mẹ bắt ép con cái trong việc ăn uống sẽ tạo ra những thói quen xấu.

Chúng tôi dùng biện pháp dưới đây: Mỗi bữa trưa, sau khi ăn cơm thì cho bé ăn một ít đồ ngọt và buổi chiều cho bé ăn một ít thức ăn nhẹ. Như vậy vừa giảm ngọt cho bé vừa tránh gây áp lực. Meilani thích ăn cam quýt nên mẹ bé mua rất nhiều và cho phép ăn thoải mái giữa hai.

Không ai trách mắng với bé: “Không được ăn đã không mặc vừa quần. Điều này đối với Meilani quan trọng, vì bé đã quyết định lượng ăn của mình. Một tuần sau người mẹ bớt mua cam quýt, Meilani không phản ứng.

Mỗi ngày bà vẫn cho cô bé 4 múi cam. Câu chuyện của Meilani bảo chúng ta rằng: Hạn chế hoặc cấm đồ ngọt sẽ tạo áp lực cho trẻ, gây ra hậu quả xấu. Có thể tìm cách để mẹ bé giúp bé điều chỉnh lượng ăn của mình. 

 Một câu chuyện khác của cô gái 24 tuổi: 

“Cô nhớ lúc còn nhỏ cha rất ít khi ở bên cô, cũng không chăm sóc ân cần. Nhưng có một điều rất quan trọng đối với ông: Ông muốn có một cô con gái mảnh mai. Mỗi bữa cơm, ông dứt khoát không cho cô ăn sang phần thứ hai, không cho cô ăn đồ ngọt, và cấm cô mở tủ lạnh lấy đồ ăn giữa hai bữa ăn.”

Cô bé luôn nghe cha than rằng: “Con mập quá!”. Cô cảm thấy đây là điều đáng sợ. Tội nghiệp cô bé vì người cha đã không thấu hiểu và không để ý gì đến nhu cầu của con.

Thừa cân là nỗi ám ảnhThừa cân khiến cô gái 24 tuổi luôn bị cấm đoán trong việc ăn uống.

Hậu quả là hiện nay, dù thể trọng tăng nhiều, ngừng ăn vẫn là điều khó khăn đối với cô. Bạn không chấp nhận việc con bạn ăn nhiều. Khi con ăn kem và món ngọt, bạn cảm thấy khó chịu. “Con không nên ăn nữa vì con quá mập”.

Những lời như vậy bắt đầu chiếm lĩnh đầu óc bạn, sau đó bạn nói tùy tiện mọi lúc. Rất có thể bạn sẽ phải nhận một hậu quả đáng buồn.

Người trưởng thành có thể tự quyết định điều chỉnh việc ăn uống thế nào cho phù hợp. Còn với trẻ con, ăn uống theo qui định cứng nhắc ngược với ý muốn của trẻ sẽ tạo ra áp lực.

Việc hạn chế ăn không những không có tác dụng mà rất có thể sẽ khiến trẻ ăn uống nhiệt tình hơn, và lợi dụng tất cả cơ hội để nhồi nhét thức ăn vào dạ dày.

Trẻ mất đi khả năng tự điều tiết và cho rằng mình có lý. “Con không thể ăn vì con quá mập!” câu này là một áp lực! Áp lực không có tác dụng! Áp lực sẽ chỉ làm tất cả trở nên tồi tệ! 

II – Thay vào đó bạn có thể làm gì? 

 Hãy tuân thủ quy tắc vui chơi! Bạn có thể hạn chế đồ ngọt (bao gồm cả thức uống ngọt) và đồ béo. Nhưng bạn không nên tạo sự phân biệt giữa trẻ “bị béo” và những thành viên khác trong nhà.

Kim tự tháp thức ăn thích hợp cho mọi người. Đối với bánh mì, khoai tây, gạo, mì, trái cây hoặc rau – bạn có thể để trẻ tuỳ ý ăn tất cả những thức ăn ở tầng đáy hoặc tầng thứ hai của kim tự tháp. Chúng sẽ tự quyết định số lượng cần ăn. Bạn có thể xác định quy tắc nào thích hợp trên bàn ăn.

Nếu thể trọng của con bạn tăng nhanh chóng, điều này có thể do nguyên nhân khác. Bạn phải nỗ lực tìm hiểu nguyên nhân và cố gắng tìm được biện pháp giải quyết. Bạn không thể hành động nhiều hơn, vì ảnh hưởng của bạn đối với vóc dáng trẻ rất ít.

Tuân thủ theo kim tự tháp thức ănTuân thủ theo kim tự tháp thức ăn thích hợp cho trẻ.

Nhưng bạn lại có ảnh hưởng rất lớn đối với việc con bạn tự cảm thấy thoải mái với vóc dáng của chúng và tự tin để dựa vào nhu cầu của cơ thể mà điều tiết việc ăn    uống.

“Con nên ăn nhiều một chút!” Theo điều tra ở phòng khám của chúng tôi, 20% cha mẹ có con từ 1 – 5 tuổi lo lắng: “Con tôi ăn quá ít.”

Bạn cảm thấy con bạn quá gầy chăng? Bạn đã thử nỗ lực để trẻ ăn nhiều hơn và làm cho thể trọng của trẻ tăng lên? Làm thế nào để không tạo ra áp lực “Con phải ăn nhiều một chút, vì con quá gầy”. Cha mẹ có thể vi phạm quy tắc, ép con ăn nhiều hơn trẻ muốn. 

III – Cho ăn một cách cưỡng bức là phản khoa học

Cho ăn kiểu cưỡng ép là hình thức rất cực đoan. Ở phòng khám, tôi đã gặp một trường hợp nghiêm trọng xảy ra với một cô bé 6 tháng tuổi.

Mẹ bé không thể dùng muỗng bé ăn, vì bé luôn khóc và quay đi. Một hôm khi người mẹ đang mất tự chủ, bà đã nhét mạnh muỗng vào cổ họng cô bé.

Khi được mang đến phòng khám, vòm miệng của bé đã bị tổn thương, bé phải lập tức nhập viện vì không thể ăn được. Cưỡng bức cho ăn như trường hợp này biến thành sự ngược đãi trẻ em nghiêm trọng. Có bà mẹ cho trẻ ăn trong bồn tắm, vì trẻ chẳng hề muốn ăn nên thường nôn thức ăn ra.

Trận chiến trên mỗi bàn ănTrận chiến trên bàn ăn mỗi ngày với trẻ.

Có người ép con bắt phải luôn ngậm núm bình sữa vào miệng. Có cha mẹ giữ chặt đầu con không cho trẻ quay đi, ấn vào má con, hoặc bóp mũi buộc trẻ mở miệng ra ăn.

Hay họ đợi khi bé khóc rồi nhét thức ăn vào. Họ cố đưa muỗng vào họng con, để muỗng chạm vào lưỡi, trẻ không thể dùng đầu lưỡi đẩy thức ăn ra được.    

Những “kỹ thuật” tàn bạo này từng được thấy ở nhiều nơi trước kia. Đến thập niên 70 của thế kỷ XX, cho bú sữa mẹ đã trở thành cách nuôi con tốt nhất.

Ép ăn một cách cực đoan phần lớn sẽ phát sinh phản ứng tránh né. Mẹ của một đứa bé hai tuổi nói với tôi, khi cô còn bé nếu không ăn hết phần thường sẽ bị đòn. Vậy mà ngày nay người mẹ này cũng ép con ăn như thế.

Áp lực kín đáo: “Con không ăn là không thương mẹ!” Tạo áp lực ép ăn cũng có thể được biểu hiện kín đáo hơn. Bé có khả năng điều tiết lượng thức ăn theo nhu cầu cơ thể, mẹ không cần gây áp lực ép bé ăn làm cho quan hệ giữa mẹ và con trở nên căng thẳng. Bé không cần phải ăn nhiều thêm khi đồ thị thể trọng của bé hoàn toàn bình thường. “Chỉ cần con khỏe mạnh hoạt bát, việc ăn ít hay nhiều không đáng lo”.

“Cho dù con có vóc dáng mập hoặc gầy, mẹ đều yêu con!”.“Mẹ tin: con đã ăn những thức ăn con cần!”. “Mẹ chấp nhận vóc dáng của con!”. “Con không muốn ăn à? Chẳng sao!”. 

 (Còn tiếp…)

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Scroll to Top